Chúa nhật XIII Thường Niên – Năm A
DÀNH MỘT CHỖ ĐẶC BIỆT CHO THIÊN CHÚA
Anh chị em thân mến,
Lời Chúa hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta dành một chỗ thật đặc biệt cho Thiên Chúa trong cuộc đời mình, để với sự hiện diện của Ngài, chúng ta luôn được sống trong bầu khí của ân sủng. Chúng ta hãy bắt đầu với câu chuyện trong Bài đọc 1. Thời đó, ngôn sứ Êlisa thường đi ngang qua làng Sunêm, thuộc thung lũng Jezreel, ngay phía Tây Nam của đồi Moreth. Mỗi lần đi qua đây, ông đến dùng bữa tại nhà một người phụ nữ tốt bụng. Bà này đã ngỏ ý với chồng mình để làm một phòng trên sân thượng dành cho ông Êlisa, vì bà tin ông là ngôn sứ của Thiên Chúa. Việc làm này của bà không đơn thuần là một cử chỉ của lòng hiếu khách, nhưng là hành động của đức tin. Bà muốn căn nhà của mình có một chỗ cố định, ưu tiên trên tầng thượng, để dành cho sự hiện diện của Thiên Chúa. Với tấm lòng ấy, qua miệng ngôn sứ, Thiên Chúa hứa ban cho bà điều bà hằng khao khát dù chưa hề dám thổ lộ. Ở điểm này, chúng ta có thể cùng nhau phản tỉnh: là người tuyên xưng mình tin vào Thiên Chúa, đâu là căn phòng đặc biệt hay vị trí của Chúa trong tâm hồn mình?
Việc đón tiếp là sợi chỉ đỏ nối kết sứ điệp của các bài đọc hôm nay. Trong bài Tin mừng hôm nay, động từ δέχομαι (đón tiếp, tiếp nhận) được lặp lại nhiều lần và ngày càng mở rộng vấn đề. Chúa Giêsu nói: “Ai đón tiếp anh em là đón tiếp Thầy; và ai đón tiếp Thầy là đón tiếp Đấng đã sai Thầy.” (câu 40). Trong văn hoá Do Thái, người được sai đi mang uy tín và sự hiện diện của người đã sai đi. Vì thế, đón tiếp hay giúp đỡ một ai đó vì Đức Kitô là đón tiếp chính Đức Kitô; và theo đó cũng là đón tiếp chính Thiên Chúa Cha. Với ý nghĩa này, chúng ta hiểu rằng truyền giáo có khi không không phải đi đến vùng đất nào đó xa xôi, nhưng đơn giản chỉ là việc sống chứng tá cho Tin Mừng bằng cách mở lòng mình ra để nâng đỡ, động viên những ai đang đau khổ và cần sự giúp đỡ của mình.
Tuy nhiên, để có thể thực hành việc đón tiếp như Lời Chúa mời gọi, mỗi người cần ý thức về vị thế tuyệt đối của Đức Kitô trong cuộc đời mình. Ngài muốn mỗi chúng ta phải yêu mến Ngài trên hết mọi sự, hơn cả người thân ruột thịt của mình (câu 37). Đây là một kiểu nói cho thấy mức độ quan trọng của vấn đề. Thực ra, câu này không có nghĩa là ai muốn theo Chúa thì phải thù ghét hay không được quan tâm chăm sóc người thân thuộc. Ngược lại là đàng khác, Chúa Giêsu nhiều lần trong Tin Mừng đã khẳng định giá trị của điều răn thảo kính cha mẹ. Ở đây, động từ φιλέω diễn tả sự yêu mến, gắn bó, vẫn hiện diện. Như thế Chúa Giêsu vẫn muốn chúng ta phải yêu mến người thân của mình. Điểm quan trọng ở đây là cụm từ hơn cả Tôi (ὑπὲρ ἐμέ). Theo đó, Chúa muốn chúng ta phải yêu thương người khác vì lòng yêu mến Chúa và muốn sống theo Lời Ngài. Nói khác hơn, Chúa muốn trong từng chọn lựa của đời sống, mỗi người chọn theo thang giá trị của Tin Mừng chứ không theo bất kỳ tiêu chuẩn nào ở đời này, ngay cả khi những chọn lựa đó đi ngược lại với ý muốn của người trong gia đình.
Sống theo giá trị Tin Mừng chưa bao giờ là điều dễ dàng bởi vì giá trị ấy thường đi ngược lại với những gì thế gian này mời gọi. Chúa cũng nhấn mạnh rằng những ai vì tin tưởng vào Chúa mà liều từ bỏ việc chạy theo của cải, quyền lực, danh vọng đời này; chấp nhận sống thái độ phó thác vào Chúa, khiêm nhường, đơn sơ như Tin Mừng mời gọi, thì sẽ có được sự sống vĩnh cửu trong Nước Trời (câu 39). Thực tế, những ai cố gắng thực hành Lời Chúa trong đời sẽ cảm nhận được sức nặng của hy sinh và từ bỏ. Điều đó trở thành thập giá của cuộc đời họ; và việc vác thập giá mỗi ngày trở thành phương thế để được kết hiệp với Đức Kitô. Trong bài đọc 2, thánh Phaolô gọi việc chấp nhận vác thập giá này của người có đức tin là cùng được mai táng (συνετάφημεν) với Đức Kitô và phần thưởng là được cùng sống một đời sống mới (καινότης ζωῆς) với Người (cc. 4.8).
Thập giá không hẳn là những đòi hỏi trong chọn lựa vĩ đại, đôi khi chỉ là những điều tưởng chừng bé nhỏ nhưng đòi hỏi một lòng yêu mến Chúa lớn lao. Ở cuối đoạn Tin Mừng hôm nay, Chúa đưa ra một ví dụ về việc cho những kẻ bé mọn đang khát uống một chén nước lã vì lòng yêu mến Chúa. Những kẻ bé mọn (μικροί) ở đây chính là những ai đau khổ, đang cần đến sự nâng đỡ của mỗi chúng ta. Mỗi người tuỳ theo khả năng và hoàn cảnh của mình có thể giúp đỡ họ. Quả thật, một chén nước lã không phải là điều gì quá đắt giá nhưng đó là điều mà một người sống trong vùng khí hậu nóng như ở Israel trân quý. Việc trao một chén nước cho người đang khát trở nên như dấu chỉ của sự quan tâm và tình yêu mến giữa các thành viên của Nước Trời.
Như thế, dành một vị trí tối thượng cho Chúa trong tâm hồn và sống giá trị Tin Mừng trong đời sống hàng ngày là điều kiện tiên quyết để đạt tới hạnh phúc đời đời. Hàng ngày, mỗi người có thể đề ra một điều gì đó cụ thể để mình sống đẹp lòng Chúa hơn. Có thể đó là những cố gắng bỏ đi suy nghĩ tiêu cực về người khác, loại bỏ thói ích kỷ hay lòng ghen ghét, hay đơn giản là tập nở nụ cười thân thiện và nói lời động viên với những người mình gặp gỡ vì biết họ là hình ảnh của Chúa giữa thế gian này.
Ước chi những nỗ lực vác thập giá hàng ngày gắn kết mỗi người ngày càng thâm sâu hơn trong tình thân với Đức Kitô, Chúa chúng ta.
Lm. Giuse-Tuân. Vũ Chí Thành, S.J.
